Subsidiebeleid ‘killing’ voor ondernemerschap

Waarom komen de belangrijkste innovaties op het web uit de VS? Op de ‘The Next Web Conference’ van vrijdag 1 juni jl. kreeg ik onverwacht antwoorden op deze vraag. Paul Klein en Jeff Clavier bevestigen indirect de stelling dat het ecosysteem in de EU voor ondernemerschap verre van ideaal is. Ik zou hier aan toe willen voegen dat in Nederland het ecosysteem grotendeels door het systeem van subsidies is ‘verziekt’.

Het subsidiesysteem werkt op basis van ‘controle vooraf’ en ‘throughput’; het ‘business plan’ wordt gecontroleerd op basis van wettelijke criteria (tijd, geld, geografische bepalingen) en algemene criteria (bijvoorbeeld op innovativiteit). Vervolgens wordt achteraf, ad random, door de belastingdienst gecontroleerd of de geplande uren ook daadwerkelijk zijn gemaakt en of er een deugdelijke administratie gevoerd is. De situatie in de VS is anders omdat hier de nadruk gelegd wordt op omzet (markt- en concurrentiepositie), winst (hoe heb je je organisatie/business georganiseerd?), mate van disruptiveness binnen een specifieke branche etc. In de VS is de rol van geldschieter exclusief weggelegd voor venture capital en indien nodig komt dit met een day-to-day betrokkenheid van de kapitaalverschaffer. In bijvoorbeeld Silicon Valley wordt het venture capital grotendeels verschaft door succevolle ondernemers die, door ‘schade en schande’ wijs geworden, zich goed kunnen verplaatsen in de situatie van (startende) ondernemers. Succes hebben en mislukken zijn zijden van dezelfde munt. Ervaring met mislukkingen is in de ogen van venture capitalists een pre; je moet ‘zwarte sneeuw’ gezien hebben!! Al deze ingredienten hebben geleid tot een gunstig ecosysteem; er is geld, er is talent, er zijn ideeen…en bovenal een cultuur van ‘no guts, no glory’.

In Nederland denken we een gunstig ecosysteem te ontwikkelen middels onderwijs (een leergang ‘ondernemen’ aan de hogeschool) en overheid (innovatieplatform – ‘wij hebben Syntens’, mentorschap vanuit de Kamer van Koophandel). Dit heeft tot dusver niet veel zoden aan de dijk gezet. Laten we beginnen door eerst alle subsidies voor (startende) ondernemers stop te zetten en een maximale context (politiek, maatschappelijk) van onzekerheid ontwikkelen……wellicht dat dan op den duur ‘de lekkere trek’ overgaat in ‘honger’.